Oświetlenie i Sterowanie

Ściemnianie opraw wyposażonych w świetlówki liniowe wymaga stosowania osprzętów zasilających z elektronicznym układem regulującym. W tego typu układach dodatkowo wymagane są potencjometry lub sterowniki, za pomocą których możemy ustawić wymagany poziom oświetlenia. W prostych domowych aplikacjach, nie zawsze musimy w ten sposób rozbudowywać nasza instalację – możemy zastosować stateczniki „Touch and Dim”. Przyjrzyjmy się jak za pomocą zwykłych włączników i bez użycia dodatkowych elementów sterujących możemy zbudować układ regulacji strumienia dla świetlówek liniowych.

Świetlówka liniowa nie jest zbyt często stosowanym źródłem światła w naszych domowych aplikacjach oświetleniowych. Czasami zdarza się jednak, że w wybranych pomieszczeniach domowych, takich jak kuchnia lub pokoje oświetlone światłem pośrednim, jest wręcz idealnym sposobem realizacji oświetlenia. Niestety wysoka efektywność świetlówek liniowych nie zawsze komponuje się z domowym nastrojem, dlatego też dla większości użytkowników układ ściemniający stanie się niezbędnym dodatkiem. W przypadku świetlówek niedopuszczalne jest stosowanie klasycznych ściemniaczy dla źródeł żarowych i konieczne stanie się dokupienie specjalnego układu stabilizacyjno-zapłonowego, który zastępuje klasyczny układ dławika i zapłonnika. Na rynku dostępnych jest kilka typów stateczników elektronicznych, jednak tylko część z nich oferuje dodatkowo regulację strumienia świetlnego (z reguły oznaczone są symbolami „Regulator” lub „DIM”). Układy elektronicznych stateczników regulujących są dosyć kosztowne – ich cena wynosi około 200-250 PLN za sztukę, a w naszych kosztach należy jeszcze uwzględnić sterownik lub potencjometr, którym będziemy mogli ustawiać poziomy oświetlenia. W typowej aplikacji domowej stosowanie inteligentnych sterowników na potrzeby jednego obwodu oświetlenia (np. w kuchni) jest niepotrzebnym i nieefektywnym wydatkiem. Idealnym rozwiązaniem może być zastosowanie stateczników elektronicznych „Touch and Dim” (spotykana jest również nazwa „HFR-T” - patrz w naszym katalogu ), które do regulacji strumienia świetlnego wymagają zastosowania zwykłych włączników monostabilnych (tzw. dzwonkowych).

Użytkownik nie musi się już czuć ograniczony wzornictwem np. potencjometrów sterujących 1-10V – włączniki dla stateczników HFR-T mogą być identyczne z innymi stosowanymi już w jego pomieszczeniu. Poniżej przedstawiono schemat instalacyjny dla układów HFR-T.

 Stateczniki HFR-T dostępne są w 2 typach korpusów – przeznaczonych dla kompaktowych świetlówek niezintegrowanych (PL-L, PL-T i PL-C ) lub świetlówek liniowych (TL5, TLD). Stateczniki posiadają również oznaczenia, które informują nas o mocy i ilości świetlówek, które możemy przyłączyć do układu.

Dostępne są rozwiązania dla jednej lub dwóch świetlówek, dlatego też projektując schemat naszej aplikacji dobrze jest uwzględnić możliwość stosowania jak największej ilości stateczników podwójnych. Pomiędzy statecznikami 1 i 2 świetlówkowymi jest niewielka różnica cenowa – warto w ten sposób zredukować koszty naszej instalacji jeżeli nie musimy sterować niezależnie każdej świetlówki (patrz ilustracja poniżej).

Należy jednak pamiętać, że długość przewodów pomiędzy statecznikiem a świetlówką nie powinna być większa niż 2,5m.
Regulacja światła za pomocą układów HFR-T jest wyjątkowo prosta – jednokrotne naciśnięcie włącznika powoduje (w zależności od bieżącego stanu) włączenie lub wyłączenie oświetlenia. Dłuższe przytrzymanie włącznika rozpoczyna proces rozjaśniania (lub ściemniania) świetlówek. Statecznik posiada pamięć ostatniego poziomu regulacji, który wywoływany jest przy kolejnym włączeniu światła. Przytrzymanie włącznika przez okres większy od 10 sekund powoduje wyzerowanie ustawień i automatyczne wywołanie 35% intensywności źródeł. Statecznik posiada możliwość obniżenia strumienia świetlnego świetlówek o 97%. Układy HFR-T zapewniają również stabilny strumień świetlny, gdyż zasilanie świetlówek dużą częstotliwością sprawia, że pulsacje strumienia (w przeciwieństwie do klasycznych stateczników elektromagnetycznych i zasilania 50Hz)są niezauważalne przez ludzkie oko. Ważną cechą użytkową jest też występowanie w tego typu układach ciepłego zapłonu świetlówek. W przeciwieństwie do rozwiązań profesjonalnych w naszych domach częstotliwość włączeń/wyłączeń jest stosunkowo wysoka. Stosowanie ciepłego zapłonu spowoduje, że trwałość świetlówki nie będzie zbyt silnie powiązana częstotliwością włączeń i nasze świetlówki będą charakteryzowały się typową trwałością średnią na poziomie 12-16 tysięcy godzin.