Szukaj
Biuletyn
Jezeli chcesz byc informowany o nowosciach w naszym serwisie wpisz swoj nick i email:
Gościmy
Sonda
| Energooszczędne oświetlenie biura |
|
|
|
|
Przeanalizujmy kilka typowych sposobów oÅ›wietlenia biura o wymiarach 5 m x 5 m, w którym wymagany jest poziom natężenia oÅ›wietlenia 500 lx. RozwiÄ…zanie 1Niestety wypada rozpocząć od rozwiÄ…zania, które możemy spotkać w wiÄ™kszoÅ›ci polskich biur. SkÅ‚ada siÄ™ ono z opraw wbudowanych w sufit panelowy, które zawierajÄ… 4 Å›wietlówki standardowe w barwie 54 i standardowy osprzÄ™t elektromagnetyczny. Åšwietlówki charakteryzujÄ… siÄ™ przeciÄ™tnym oddawaniem barw, w którym nasze otoczenie wyglÄ…da szaro i monotonnie. Standardowe ukÅ‚ady stabilizacyjno-zapÅ‚onowe nie zapewniajÄ… ciÄ…gÅ‚oÅ›ci strumienia Å›wietlnego – „migotanie” Å›wiatÅ‚a czÄ™sto powoduje dekoncentracje lub ból gÅ‚owy. Czy nasze „cierpienia” w takim Å›rodowisku pracy przynoszÄ… przynajmniej wymierne korzyÅ›ci zwiÄ…zane z mniejszymi kosztami inwestycyjnymi podczas urzÄ…dzania biura? Niestety – nawet prosta kalkulacja pokazuje, że znajdujemy siÄ™ tylko w przykÅ‚adowo źle zaprojektowanym biurze, gdzie przyzwyczajenia projektanta wygraÅ‚y z postÄ™pem technicznym. Niski strumieÅ„ Å›wietlny oraz konieczność zastosowania wiÄ™kszych współczynników zapasu dla źródeÅ‚ Å›wiatÅ‚a (Å›wietlówki standardowe szybko tracÄ… strumieÅ„ Å›wietlny wraz z czasem ich eksploatacji) zmuszajÄ… nas do użycia 9 opraw oÅ›wietleniowych (każda oprawa zawiera 4 Å›wietlówki o mocy 18W). Poniżej przedstawione zostaÅ‚y obliczenia natężenia dla ww. przykÅ‚adu (Å›rednie natężenie oÅ›wietlenia wynosi 638lx, współczynnik zapasu 0,7).
Poziom oÅ›wietlenia zgodnie z kalkulacjami przekracza wartość zaÅ‚ożonÄ… 500lx – jednak staÅ‚y ukÅ‚ad paneli sufitowych (600x600) nie umożliwia nam precyzyjnego doboru iloÅ›ci opraw. RozwiÄ…zanie 2Zamiana źródeÅ‚ Å›wiatÅ‚a na nowoczesne Å›wietlówki standardowe to wymierne korzyÅ›ci – wiÄ™kszy strumieÅ„ Å›wietlny, lepsze oddawanie barw, wyjÄ…tkowo stabilny strumieÅ„ Å›wietlny w czasie eksploatacji. W efekcie możemy zastosować mniejszÄ… ilość opraw! Pomimo zastosowania droższych Å›wietlówek nasza inwestycja zostaje zrekompensowana mniejszymi kosztami opraw oÅ›wietleniowych – okazuje siÄ™, że wystarczy tylko 6 sztuk! (Å›rednie natężenie oÅ›wietlenia wynosi 614lx, współczynnik zapasu 0,8). Zysk wydaje siÄ™ oczywisty a jedyne ryzyko, które ponosimy zwiÄ…zane jest z tym, że przy nastÄ™pnej wymianie Å›wietlówek ktoÅ› może nam zainstalować ich przestarzaÅ‚e odpowiedniki... Niestety spowoduje to znaczne obniżenie natężenia oÅ›wietlenia, jednak użytkownicy przyzwyczajeni do wysokiej jakoÅ›ci Å›wiatÅ‚a szybko wyczujÄ… różnice i raczej nie pozwolÄ… sobie na takÄ… modyfikacjÄ™. Różnica jakoÅ›ciowa wywoÅ‚ana zmianÄ… współczynnika oddawania barw jest Å‚atwa do rozpoznania nie tylko przez fachowców.
RozwiÄ…zanie 3W rozwiÄ…zaniu 2 znaczÄ…co wzrosÅ‚a efektywność oÅ›wietlenia naszego biura przy jednoczesnej poprawie komfortu pracy. Może warto wprowadzić kolejny krok optymalizacyjny? PoczÄ…tkowe koszty inwestycyjne wprawdzie wzrosnÄ… (zastosujemy oprawy wyposażone w elektroniczne ukÅ‚ady stabilizacyjno zapÅ‚onowe i Å›wietlówki tl5), ale również wzroÅ›nie energooszczÄ™dność oÅ›wietlenia. Po przeprowadzeniu obliczeÅ„ okazuje siÄ™, że Å›redni poziom natężenia oÅ›wietlenia wynosi 575lx (jest niższy od przykÅ‚adu 1 i 2 jednak wciąż speÅ‚nia zaÅ‚ożenia projektowe). Jaka pojawiÅ‚a siÄ™ różnica w naszym projekcie? Mamy takÄ… samÄ… ilość opraw jednak sÄ… one wyposażone w Å›wietlówki o mocy 14W (w przykÅ‚adzie 1 i 2 stosowane byÅ‚y źródÅ‚a o mocy 18W) a nasze ukÅ‚ady stabilizacyjno zapÅ‚onowe posiadajÄ… znaczÄ…co mniejsze straty. Czy oprócz korzyÅ›ci zwiÄ…zanych z energooszczÄ™dnoÅ›ciÄ… systemu skorzystali również użytkownicy biura? OczywiÅ›cie, elektroniczne ukÅ‚ady zasilajÄ…ce zlikwidowaÅ‚y „migotanie” źródeÅ‚ – sÄ… one teraz zasilane przy czÄ™stotliwoÅ›ci 40kHz – Å›wiatÅ‚o caÅ‚kowicie pozbawione jest pulsacji. W zależnoÅ›ci od konfiguracji biura możliwe jest skompensowanie zwiÄ™kszonych kosztów inwestycyjnych poprzez oszczÄ™dnoÅ›ci energii nawet w okresie pół roku!
RozwiÄ…zanie 4Czy energooszczÄ™dne oÅ›wietlenie przedstawione w rozwiÄ…zaniu 3 można jeszcze bardziej zoptymalizować pod kÄ…tem energooszczÄ™dnoÅ›ci? W roku 2006 przez Instytut Socjologii Uniwersytetu WrocÅ‚awskiego przeprowadzona zostaÅ‚a ankieta dotyczÄ…ca warunków pracy Polaków na stanowiskach pracy wyposażonych w komputer. Jednym z pytaÅ„ postawionych w ankiecie byÅ‚ problem dostÄ™pnoÅ›ci dopÅ‚ywu Å›wiatÅ‚a naturalnego do miejsca pracy. OkazaÅ‚o siÄ™, że zdecydowana wiÄ™kszość (93%) zadeklarowaÅ‚a, że pracuje w biurze z prawidÅ‚owym dopÅ‚ywem Å›wiatÅ‚a sÅ‚onecznego. Czy można w prosty sposób wykorzystać fakt prawidÅ‚owego nasÅ‚onecznienia naszych biur w celu uzyskania oszczÄ™dnoÅ›ci energii elektrycznej? W naszym serwisie opisywaliÅ›my już systemy Actilume, Trios i LightMaster Modular, które z Å‚atwoÅ›ciÄ… powiążą parametr Å›wiatÅ‚a naturalnego ze sztucznym przy zachowaniu optymalnych warunków pracy wzrokowej. Przeanalizujmy tym razem najmniej skomplikowane rozwiÄ…zanie – połączenie elementu Å›wiatÅ‚oczuÅ‚ego z regulowanym analogowym statecznikiem elektronicznym HFR. Regulowane stateczniki HFR umożliwiajÄ… zmianÄ™ strumienia Å›wietlnego Å›wietlówek w zależnoÅ›ci od napiÄ™cia (w zakresie 1-10V) podanego na ich wejÅ›cie regulacyjne. Połączenie wejÅ›cia regulacyjnego z czujnikiem Å›wiatÅ‚a umożliwia zbudowanie prostego ukÅ‚adu, który w zależnoÅ›ci od iloÅ›ci Å›wiatÅ‚a w biurze zmniejszaÅ‚ bÄ™dzie ilość Å›wiatÅ‚a emitowanego przez oprawy oÅ›wietleniowe. Dodatkowo dostÄ™pna bÄ™dzie indywidualna regulacja poziomu oÅ›wietlenia, która zapewni personalizacjÄ™ potrzeb użytkowników i pozwoli skorygować ewentualne „przeÅ›wietlenie” pomieszczenia, które mogÅ‚o nastÄ…pić w fazie projektowej. Poziom możliwych do osiÄ…gniÄ™cia oszczÄ™dnoÅ›ci w ukÅ‚adzie regulacji Å›wiatÅ‚em naturalnym uzależniony jest od pory roku, lokalizacji opraw oÅ›wietleniowych i poÅ‚ożenia geograficznego okien. W tabeli poniżej przedstawiono typowe zależnoÅ›ci dla ww. parametrów.
Możliwy jest do uzyskania poziom oszczędności nawet do 35%, o który warto powalczyć wyposażając oprawy w układy regulacyjne. W sprzedaży dostępne są oprawy fabrycznie przygotowane do pracy z regulacją strumienia w zależności od naturalnego doświetlenia miejsca pracy (np. Philips TBS260 w wersji LX), które zawierają czujnik światła umieszczony na rurze świetlówki i posiadają potencjometr regulacji poziomów regulacyjnych.
Zmiana poziomu regulacji umożliwia skorygowanie „nadmiaru” Å›wiatÅ‚a wymuszonego konfiguracja projektowÄ…. AnalizujÄ…c rozwiÄ…zanie 3, w którym uzyskaliÅ›my poziom natężenia 575 lx, możliwe jest obniżenie przynajmniej o 10% wartoÅ›ci strumienia Å›wietlnego (poziom wymagany wynosi 500lx). CaÅ‚kowite oszczÄ™dnoÅ›ci energii w ukÅ‚adzie regulacyjnym mogÄ… osiÄ…gnąć w naszym przykÅ‚adzie poziom 30-40%. Okres zwrotu z inwestycji należy kalkulować na podstawie indywidualnych przykÅ‚adów uwzglÄ™dniajÄ…c wszystkie ww. parametry. Oprawy wyposażone w ukÅ‚ady regulacyjne sÄ… okoÅ‚o 250 PLN droższe od standardowych rozwiÄ…zaÅ„.
|




Prawidłowe oświetlenie biura jest istotnym elementem wytworzenia w nim komfortowej atmosfery, w której nie występuje nadmierne zmęczenie wzroku. W większości biur oświetlenie załączone jest już od wczesnych godzinnych rannych. Czy możemy znaleźć sposób na wprowadzenie oszczędności energii bez zmiany nawyków użytkowników i obniżenia komfortu pracy? Czy modyfikacja oświetlenia może przynieść wymierne korzyści? Postaraliśmy się odpowiedzieć na te pytania w dalszej części artykułu.




> ---------------------------
> Piotr Nowacki
> Nowoczesne oświetlenie
> http://www.spotline.tomix.pl