Oświetlenie i Sterowanie

W naszym wortalu już kilka razy przedstawialiśmy różne typy aplikacji, które wykorzystywały sterowniki Trios firmy Philips. Tym razem przeanalizujmy system sterowania dla małej salki konferencyjnej. W naszym przykładzie zaprojektujemy oświetlenie sali, system sterowania dla oświetlenia, napędów ekranów i rolet, oraz obsługę urządzeń audiowizualnych.

Systemy sterowania sal konferencyjnych muszą zapewniać użytkownikowi prostą obsługę zarówno oświetlenia jak i podstawowego wyposażenia jakim są rzutniki, odtwarzacze wideo, napędy ekranów i rolet, itp. W tego typu aplikacjach energooszczędność systemu odgrywa rolę drugoplanową – przede wszystkim musimy stworzyć układ, który będzie funkcjonalny i prosty w obsłudze. Trudno wyobrazić sobie nowoczesną salę konferencyjną, w której oświetlenie dobierane jest poprzez załączanie kilku obwodów oświetleniowych, lub sterowaną poprzez oddzielne piloty podczerwieni (np. dla oświetlenia, rzutnika, TV, DVD, itp.).

W przykładzie posłużymy się salką konferencyjną o wymiarach 10m x 5,5m. Niewielkie rozmiary sali nie będą wymagały od nas doboru skomplikowanych układów sterujących – możemy posłużyć się sterownikami Trios i uniwersalnym pilotem podczerwieni Pronto. Dobór urządzeń rozpoczniemy od wyboru systemu oświetleniowego. Obecnie jedną z podstawowych funkcji sal konferencyjnych są prezentacje multimedialne, które wymagają specyficznych warunków oświetleniowych. Zastosowane oprawy oświetleniowe powinny więc umożliwiać płynne ściemnianie, za pomocą którego będziemy mogli tworzyć odrębne warunki oświetleniowe dla np. wyświetlania filmów, prezentacji komputerowych, grup dyskusyjnych. Wysokie wymagania dotyczące natężenia oświetlenia dla prac biurowych możemy zrealizować za pomocą opraw świetlówkowych (tradycyjne żarówki możemy pozostawić dla naszych domowych aplikacji – aby uzyskać poziom oświetlenia w granicach 500 lx musielibyśmy zainstalować je tak gęsto, że miałyby znaczący wpływ na wydajność......klimatyzacji). Aby uzyskać możliwość regulacji strumienia świetlnego należy dobrać oprawy wyposażone w regulowane stateczniki elektroniczne – pod żadnym pozorem nie należy ulegać różnego rodzaju „wynalazkom” reklamowanym jako „ściemniacze świetlówek” - uzyskiwany za ich pomocą efekt ściemniania dodatkowo przyniesie nam dużą ilość pulsującego światła, które skutecznie uprzykrzy ich użytkowanie. Stosowanie tyrystorowych ściemniaczy dla żarówek w połączeniu z oprawami świetlówkowymi będzie miało jeszcze bardziej czytelny efekt, który zaowocuje ich zniszczeniem. Ograniczając nasz wybór do opraw świetlówkowych z osprzętem HFR (patrz artykuł „Układy stabilizacyjno-zapłonowe dla świetlówek”) możemy przejść do doboru typów i ilości opraw oświetleniowych. Wstępnie oświetlenie należy podzielić na dwie grupy funkcyjne: oświetlenia ogólnego i miejscowego. Dla oświetlenia ogólnego zostały wybrane oprawy do wbudowania w sufit podwieszony typu „downlight” 2x26W, za pomocą których uzyskamy natężenie oświetlenia na poziomie około 200 lx. Należy dobierać oprawy, które fabrycznie dostępne są w wersji ze statecznikami HFR – w innym przypadku będzie czekało nas ich przerabianie, co wiąże się z wymianą konwencjonalnego dławika na elektroniczny statecznik HFR i wymianą gniazd świetlówek kompaktowych na 4 pinowe, gdyż oprawy dla świetlówek kompaktowych z osprzętem elektromagnetycznym wykorzystują zapłonniki zintegrowane ze źródłem światła (stąd tylko 2 piny w świetlówce), które nie można stosować w połączeniu ze statecznikami elektronicznym. Oświetlenie miejscowe zostało zrealizowane za pomocą zwieszakowych opraw świetlówkowych ze świetlówkami TL5 28W, dzięki którym osiągnięty jest prawidłowy poziom oświetlenia dla bardziej wytężonych prac wzrokowych (powinien to być poziom przynajmniej 500 lx – w naszym przykładzie jest wprawdzie 850 lx, ale spowodowane jest to wyłącznie dostosowaniem aranżacji opraw do ustawieniem stołów).

Obliczenia oświetlenia dla powyższego przykładu zostały zrealizowane za pomocą dostępnego bezpłatnie programu Dialux.